Felsefe Bölümü Tercih Edecekler İçin Rehber – Taner Beyter

//
457 Okunma
Okunma süresi: 19 Dakika

2022 yılı üniversite tercih dönemi yaklaşıyor. Felsefe lisans eğitimi almayı amaçlayan lise öğrencileri ve diğer kişiler için birkaç kritik tavsiyenin de yer aldığı bir izlek oluşturduk. Öncelikle 10 tavsiyede (veya uyarıda) bulunacak sonra da 2021 yılında felsefe bölümlerine yerleşen son öğrencinin başarı sırasını ve özelliklerini paylaşacağız. Tüm veriler YÖKATLAS‘tan derlenmiştir.

Geçen sene (2021) felsefe bölümlerinin ciddi bir bölümünün kontenjanları boş kalmıştı. Bu sene toplamda 74 felsefe bölümü kontenjanı açılmış görünmektedir. Diğer yandan ilgili felsefe bölümlerine yerleşen son öğrencinin TYT ve AYT derslerinde hangi dersten kaç net yaptığını görmek için şu bağlantıya tıklayabilirsiniz. Bu içeriğe dair katkı, öneri ve uyarılarınız olursa lütfen bize ulaşın.

O halde başlayalım: Felsefe lisans programı tercih yaparken kendimize hangi soruları sormalıyız?

1. Gerçekten felsefe bölümünde okumak istiyor muyum?

Lütfen kendinize önce bu soruyu sorun. Eğer yalnızca bir üniversiteye yerleşmiş ve mezun olmak için felsefe lisans eğitimi alacaksınız hem kendinize hem sizden sorumlu olacak olan akademisyenlere zor zamanlar yaşatabilirsiniz. Çok daha kolay bir şekilde mezun olabileceğiniz başka lisans programları mevcut, eğer doğrudan felsefe okumaya yönelik hiçbir bireysel, entelektüel, akademik veya toplumsal motivasyonunuz yoksa felsefe bölümü tercih etmeyin.

Lisans felsefe bölümünden mezun olduktan sonra akademik kariyer yapabilir, devlet ve özel liselerde felsefe öğretmenliği yapabilir veya felsefe ile doğrudan bağlantısı olmayan alanlarda mesleki kariyer yapabilirsiniz.

2. Bölümün eğitim dili İngilizce mi Türkçe mi?

Bu soruya dair ülkemiz felsefecileri arasında birçok tartışma olduğunu söylemek gerek. Bizim fikrimiz eğitim dili İngilizce (veya Fransızca) olan bir bölümü tercih etmenin daha iyi olacağıdır. Tüm dünyada felsefe, birçok istisna ile birlikte, genellikle İngilizce yapılır. Eğer yabancı yayınları ve makaleleri okuyamazsanız Türkçe felsefe tarihine mahkum kalır ve kendinizi pek geliştiremezsiniz. Hem felsefe tarihi hem de çağdaş felsefeye dair birçok önemli metin hala Türkçeye çevrilmemiş haldedir. İngilizce eğitim alarak hem felsefe alanındaki neredeyse tüm literatüre doğrudan erişim sağlayabilir hem de yabancı dil bilmenin diğer faydalarını yaşamınızın sonuna dek deneyimleyebilirsiniz. Fakat bazı alanlarda İngilizce de yetmeyebilir ve Fransızca veya Almanca gibi dilleri öğrenmek gerekebilir.

Eğer eğitim dili Türkçe olan bir felsefe programına yerleşirseniz lütfen yabancı dil öğrenme konusunda bireysel çaba gösterin.

3. Kontenjan kaç kişilik?

Tercih edeceğiniz bölümün kontenjanı ne kadar az ise bu bir anlamda daha verimli bir eğitim ortamında olabileceğiniz anlamına gelir. 50 kişilik sınıflarda eğitim görevlisinin sizinle temas etme olanağı çok daha az iken 15 kişilik sınıflarda bireysel anlamda daha verimli bir ortamda bulunabilirsiniz. Kalabalık sınıflarda kaybolmak can sıkıcı olabilir.

4. Tercih edeceğim üniversite hangi şehirde?

Epey tartışmalı görünebilir fakat tercih edeceğiniz bölümün büyük şehirlerin birinde olması genel anlamda daha iyidir. Şehrin olanaklarından yararlanmak ve felsefe ile de ilişkili etkinliklerden yararlanmak için İstanbul, Ankara ve İzmir gibi şehirlere öncelik vermek daha anlamlıdır.

5. Bölümün akademik personel listesinde ulusal ve uluslararası yayını olan nitelikli felsefeci sayısı fazla mı?

En önemli ölçütlerinizden biri bu olmalı. Hem ders içi performansı hem de nitelikli yayın yapabilme becerisi daha yüksek akademisyenlerin olduğu bir bölümde eğitim almanız hem hayata hem de felsefeye bakış açınızı radikal bir biçimde etkileyebilir. Nitelikli akademisyenlerden felsefe eğitimi almak mezun olduktan sonra da etkisini hissedeceğiniz önemli bir etkendir. “Peki böylesi önemli bir konuda nasıl bir araştırma yapabilirim?” diye soranlar aşağıdaki tabloda yer alan bölümlerin yanındaki akademik kadro bağlantısına tıklayarak araştırma yapabilir. Eğer x üniversitesinin felsefe bölümünü tercih etmeyi düşünüyorsanız o bölümün akademik personelinin yayınlarına ve CV’sine bakmanız çok yararlı olabilir. Ne yazık ki bazı bölümlerde karşılaşacağınız akademisyenler sizi hayal kırıklığına uğratabilir.

6. Fen-Edebiyat Fakültesi’ne bağlı bir bölüme mi gidiyorum yoksa Eğitim Fakültesi’ne bağlı bir öğretmenlik programına mı?

Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Felsefe Grubu Öğretmenliği hariç aşağıdaki tabloda yer alan tüm bölümler Fen-Edebiyat Fakültesi, Edebiyat Fakültesi, Dil ve Tarih- Coğrafya Fakültesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi gibi isimler taşımaktadır. Tüm bu isimlendirmeler araştırmacı-akademisyen-bilim insanı yetiştirme fakültesi oldukları anlamına gelmekte olup hangisinden mezun olursanız olun, mezun olduktan sonra öğretmenlik formasyonu almanız mümkündür. Felsefe Grubu Öğretmenliği, lisans eğitimi içerisinde öğretmenlik formasyonu dersleri de vererek sizi mezun etmektedir.

7. Burs olanakları var mı yok mu?

Bazı bölümler %100 burs olanağı sunmaktadır. Bunun anlamı eğitiminiz esnasında üniversiteye para ödemek zorunda olmayacağınızdır. Kimileri ise %50 bursludur. Şu bağlantıdaki yanında ₺ olan bölümler belli bir ücret ödemeniz gerektiğini ifade eder. Eğer (burslu) uyarısı varsa da üniversiteye ödeme yapmıyorsunuzdur. Bu konuda daha ayrıntılı bilgi almak ve vakıf üniversitelerinin diğer burs olanaklarını öğrenmek için, ilgili bölümlerin ve üniversitelerin sekretarya ve halkla ilişkiler birimlerini telefonla arayabilirsiniz.

8. Yurtdışı olanakları var mı yok mu?

Bu soru üniversiteler arasında farklılık sergilemektedir. Eğitiminiz esnasında Work and Travel veya Erasmus gibi programlarla yurtdışına gitme olanağınız olması, felsefe bölümünün yer aldığı üniversiteyi tercih etmek için olumlu bir sebep olabilir. Bu konuda en sağlıklı bilgiyi ilgili üniversitenin halkla ilişkiler birimini telefonla arayarak (üniversitenin sitesinden halkla ilişkilerin telefon numarasını bulmak 15 dakika içerisinde yapılabilir) veya tanıtım günlerine katılarak edinebilirsiniz. Ne yazık ki internette çok fazla kirli bilgi mevcut.

9. Felsefe bölümünün lisans felsefe öğrenci topluluğu mevcut mu?

Lisans felsefe öğrenci topluluğunun olması, kendinizi geliştirmeniz, bir ürün ortaya koymanız, bilgi ve becerilerinizi pratik olarak paylaşabilmeniz, iletişim becerinizi geliştirmeniz, öğretim görevlilerinin gerçekleştireceğiniz etkinliklerde size eşlik edebilmesi ve benzeri gibi birçok açıdan çok önemlidir. Ne yazık ki görmezden geliniyor fakat gerçekten iyi bir felsefe bölümünün aktif ve nitelikli bir öğrenci topluluğu olur veya olmalıdır. Bölümlerin sekretaryalarını aradığınızda bu konudaki bir soruya da yanıt vereceklerini umuyorum.

10. Tercih edeceğim bölümün temsil ettiği bir gelenek var mı?

Kimi felsefe bölümleri bazı felsefe geleneklerini veya filozofların miraslarını temsil eder ve müfredatlarında buna ağırlık verir. Şayet analitik veya kıta felsefesine eğilimleyseniz bu geleneğe yakın akademisyenlerin olduğu bir bölümü tercih etmeniz yararlı olacaktır. Fakat süreç içerisinde fikriniz de değişebilir. Hegel’e ve Kant’a ilginiz varken ilerleyen yıllar çağdaş analitik zihin felsefesine ilgi duyabilirsiniz. Bu nedenle bu başlıkta yer alan soruya yanıt verirken aceleci davranmayın.

Eğer analitik felsefeye yakın bir eğitim almak istiyorsanız (evet bir analitik felsefe dergisi olarak bu noktada bir miktar torpil geçiyoruz) birçok başka üniversitede analitik felsefeye yakın bir noktada duran akademisyen olmasına rağmen genel anlamda Bilkent, Boğaziçi, Koç ve ODTÜ’nün ön plana çıktığını söyleyebiliriz. Fakat bu ifademiz, bu üniversitelerde kıta felsefesine yakın olanların veya kendini felsefe geleneklerinin bir noktasında görmeyenlerin olmadığı anlamına gelmiyor. Gördüğünüz üzere konu bir miktar subjetif; bu ifademize katılmayacak birçok kişi olacaktır fakat bir lise öğrencinin bu konuda erişeceği bilgi kısıtlı olduğu için kopya vermek adına bize göre ODTÜ Felsefe bölümü gibi kimi bölümler bir tür hibrit (kıta ve analitik birlikte) yapıdayken Bilkent Felsefe bölümü belirgin bir şekilde analitik felsefeye yakındır, Hacettepe Felsefe bölümü Kıta geleneğine yakınken ve başka bölümler felsefe tarihi veya İslam felsefesine yakın görünmektedir. Tartışmalı bir ifade kullandığımız için bu konudaki en güvenilir bilgiye ancak ve ancak ilgili bölümün akademik kadrosuna erişip akademisyenlerin yazdıkları makalelere göz gezdirerek ulaşabilirsiniz. Çünkü ismini saydığımız üniversitelerin felsefe bölümünde görevli akademisyenler bu ifademizi reddedebilir veya daha farklı bir değerlendirmede bulunabilir.

Peki hangi felsefe bölümü?

Ülkemizde çok değerli felsefe bölümleri ve akademisyenler vardır ve bir felsefe bölümünün niteliğini ölçenin de birçok yolu ve boyutu mevcuttur. Aşağıdaki sıralama tüm bu yolları ve boyutları göz önüne almamaktadır. Fakat yine de en önemli nitelik değerlendirme ölçütlerinden biri TYT ve AYT sınavında en başarılı olan öğrencilerin o bölümü tercih edip etmediği olsa gerek. 2021 yılında bölüme yerleşen son öğrencinin başarı sırasına göre listelediğimizde ilk 24 bölüm şöyledir:

 ÜniversiteDevlet/VakıfBölümKon.ŞehirDilAka. KadroSıralama
1.KOÇ ÜNİVERSİTESİVakıfFelsefe Bölümü8İstanbulİngilizceKadro1.681
2.BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ  DevletFelsefe Bölümü65+2İstanbulİngilizceKadro17.096
3.İHSAN DOĞRAMACI BİLKENT ÜNİVERSİTESİ  VakıfFelsefe Bölümü15AnkaraİngilizceKadro31.822
4.GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ  DevletFelsefe Bölümü30+1İstanbulFransızcaKadro36.896
5.ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ  DevletFelsefe Bölümü60+2AnkaraİngilizceKadro65.097
6.YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ  VakıfFelsefe Bölümü5İstanbulİngilizceKadro94.313
7.İBN HALDUN ÜNİVERSİTESİ  VakıfFelsefe Bölümü8İstanbulİngilizceKadro126.198
8.GAZİ ÜNİVERSİTESİ  DevletFelsefe Grubu Öğretmenliği20+1AnkaraTürkçeKadro261.649
9.ANKARA ÜNİVERSİTESİ  DevletFelsefe Bölümü40+1AnkaraİngilizceKadro264.763
10.İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ  DevletFelsefe Bölümü80+2İstanbulTürkçeKadro265.775
11.MARMARA ÜNİVERSİTESİ  DevletFelsefe Bölümü40+1İstanbulİngilizceKadro294.719
12.MİMAR SİNAN GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ  DevletFelsefe Bölümü60+2İstanbulTürkçeKadro295.009
13.HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ  DevletFelsefe Bölümü70+2AnkaraTürkçeKadro296.588
14.İSTANBUL 29 MAYIS ÜNİVERSİTESİVakıfFelsefe Bölümü3İstanbulTürkçeKadro308.866
15.ANKARA ÜNİVERSİTESİ  DevletFelsefe Bölümü40+1AnkaraTürkçeKadro330.289
16.İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ  DevletFelsefe Bölümü60+2İstanbulTürkçeKadro428.915
17.EGE ÜNİVERSİTESİ  DevletFelsefe Bölümü70+2İzmirTürkçeKadro441.187
18.MALTEPE ÜNİVERSİTESİ  VakıfFelsefe Bölümü15İstanbulTürkçeKadro462.456
19.ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ  VakıfFelsefe Bölümü10İstanbulTürkçeKadro470.886
20.ANADOLU ÜNİVERSİTESİ  DevletFelsefe Bölümü50+2EskişehirTürkçeKadro513.233
21.DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ  DevletFelsefe Bölümü60+2İzmirTürkçeKadro524.412
22.ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ  DevletFelsefe Bölümü60+2AnkaraTürkçeKadro543.084
23.AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ  DevletFelsefe Bölümü70+2AntalyaTürkçeKadro556.915
24.BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ  DevletFelsefe Bölümü70+2BursaTürkçeKadro569.988
Kaynak

Felsefe bölümünün tadını çıkarın! Umarız felsefeye olan ilginiz hiç azalmaz ve giderek büyür!


*Bu içerikte kullandığımız ifadeler yazarın görüşlerini içermektedir ve Öncül Analitik Felsefe Dergisi’nin editöryel politikasını yansıtmayabilir.

**Bu tabloda Koç Üniversite’nin 2 kontenjanlı %50 burslu bölümüne yer verilmemiştir. Bu bölüme 2021 yılında yerleşen son öğrencinin başarı sıralaması 81.211’dir.

***Tabloda yer alan Anadolu Üniversitesi Felsefe Bölümü, Açık Öğretim değil Örgün Eğitim programıdır. Yani tablodaki diğer bölümler gibi fiziksel eğitim vermektedir.

Bir cevap yazın

Your email address will not be published.

Önceki Gönderi

İdam Cezası Mitlerini Çürütmek – Iqrak Sulhin

Sonraki Gönderi

Martin Heidegger, Nazizm ve Felsefe – Doğan Göçmen

En Güncel Haberler Analitik Felsefe:Tümü