1.1K Okunma Sayısı
2 dakika okuma süresi
20 Kasım 2020

Potansiyelin Eşzamanlı Gerçekleşimi – Alexander Pruss

Aristotelesçi zeminde aşağıdaki önermeyi savunacağım:

  • Sahip olunan potansiyellerle eşzamanlı olan potansiyellerin gerçekleşme durumları vardır.

Özellikle eternalizmin (sonsuzculuk), potansiyelleri gerçeklikleriyle birlikte eş gerçek yaptığı gerekçesiyle, eternalizme karşı getirilen Aristotelesçi argümanların başarısız olduğu sonucu ortaya çıkar çünkü her Aristotelesçi, kendi gerçeklikleriyle eş gerçek olan potansiyellerin olduğunu kabul etmek zorundadır.

Argüman için önerme şudur:

  • 1. Tüm sıradan maddelerin var olmaya başladıkları bir an vardır.

Tüm zamansal maddelerin var olmaya başladıkları bir ilk an olduğu nedensel sonluculuk (finitism)’tan ortaya çıkar. ‘’Sıradan’’ maddeler derken köpekler, kediler ve meşe ağaçları gibi şeylerden bahsediyorum. Evrenin dalga fonksiyonu veya evrenin kendisi gibi tuhaf adayları ve melekler gibi olağanüstü maddeleri dâhil etmiyorum.

Şimdi şu öncülü ekleyelim:

  • 2. Her sıradan madde kendi potansiyelini her zaman gerçekleştirir.

Örneğin, sıradan maddeler her zaman elektromanyetik radyasyon yayarlar ve Aristotelesçi zeminde böyle bir faaliyet bir potansiyelin gerçekleşmesidir.

Zaman yolculuğu veya geriye doğru nedensellik söz konusu olduğu zaman, olağanüstü oluyor. Bu yüzden:

  • 3. Sıradan bir madde asla gelecek bir potansiyeli gerçekleştirmez.

Dahası, töz değişimi de olağanüstüdür, bu yüzden:

  • 4. Sıradan bir maddenin sahip olduğu her potansiyel, var olduğu bir zamanda sahip olduğu potansiyeldir.

Bu öncülleri takip ettiğimiz zaman şu sonuca ulaşırız:

  • 5. Sıradan bir madde, varoluşunun ilk anında sahip olduğu potansiyeli gerçekleştirir.

Alice’in sıradan bir madde olduğunu ve şimdi var oluşunun ilk anında olduğunu varsayalım (1)’deki gibi bir andadır). Alice kendi potansiyelini gerçekleştiriyor (2). Alice, var oluşunun ilk anında olduğu için, gerçekleştirmekte olduğu bu potansiyele şimdi veya gelecekte sahip olması gerekir (4). (3)’den dolayı Alice gelecek potansiyeli gerçekleştiremez, dolayısıyla şimdide olan potansiyeli gerçekleştirir. Ve (5) bize, potansiyelliğin bazen gerçekliğiyle eşzamanlı olduğu önermesini verir.


Alexander Pruss- “Simultaneous actualization of potentiality “, (Erişim Tarihi:20.11.2020), Erişim Kaynağı: http://alexanderpruss.blogspot.com/2020/01/simultaneous-actualization-of.html

Çevirmen: Alparslan Bayrak

Alparslan Bayrak

Alparslan Bayrak

Bilkent Üniversitesi Felsefe Bölümü mezunu olan Alparslan, kariyerini dünyayı daha iyi bir yer hâline getirmek amacıyla şekillendiriyor. Kâr amacı gütmeyen bir organizasyon olan Etkili Bağış’ın kurucusu, AI Safety Türkiye’nin iletişim direktörü ve Etkili Hayvan Savunuculuğu Türkiye’nin eş kurucusudur. Uygulamalı etik, sosyal epistemoloji, rasyonalite ve yapay zekâ etiği ile ilgilenir.

Bir yanıt yazın

Your email address will not be published.

Önceki Yazı

Şimdicilik ve Kararlar Üzerine – Alexander Pruss

Sonraki Yazı

Alexander R. Pruss ve Joshua L. Rasmussen’in “Zorunlu Varlık” Anketi ve Sonuçları – Musa Yanık

Bu Yazıları Kaçırmayın

“Bilincin Zor Problemi” Yoktur – Carlo Rovelli

Bilinç gibi muğlak bir kavramın etrafında…

Fahreddin Râzî’nin İrade Görüşünün Tahlili – Mehmet Tayfun Küçük

Eserin [1] bu aşamasında, meselenin belirleyici…