Ateizm Dünya Hakkında Öngörülerde Bulunur mu? – Jonathan David Garner

/
268 Okunma
1 min read

“Ateizm” ile, genel olarak “güçlü ateizm” olarak adlandırılan şeyi kastediyorum. Güçlü ateizm, ilahların var olmadığına yönelik bir pozisyondur. Spesifik olarak, güçlü ateizm yerel de olabilir (yerel ateizm). Başka bir deyişle, klasik güçlü ateizm, klasik/geleneksel teizmin reddidir. Klasik/geleneksel teizm ise her şeye gücü yeten, her şeyi bilen ve mutlak iyi olan bir Tanrı’nın var olduğunu iddia eden pozisyondur. Öyleyse klasik ateizm, bu türden (teistik) bir Tanrı’nın var olduğunu reddeder.

Teizmin reddinin (~ T), kendi başına, gerçeklik hakkında öngörülerde bulunmayacağı düşünülebilir. Bu bir dereceye kadar doğru da olabilir, ancak ateizmin farklı pozisyonları var. Mesela metafiziksel natüralizm ateizmin bir biçimi olduğu için, bir Tanrı’nın var olmamasını gerektiren bir pozisyondur (~T). Açıkçası, metafiziksel natüralizm gerçeklik hakkında tahminlerde bulunmaktadır. Öyleyse, ateizm biçimleri ateizmin bir türü olduğu için (ateizmin kendisi natüralizm gibi kendisinin belirli biçimleriyle özdeş olmasa bile), belirli ateizm biçimleri öngörülerde bulunabilir.

Diğer yandan natüralizm gibi bir şeyi teizm ile kıyasladığımda, natüralizmin doğru olduğunu dahi söylemiyorum. Tüm dünya görüşleri ve metafiziksel yaklaşımlara karşı olduğu gibi, bir dereceye kadar natüralizmden de şüpheliyim. Bilakis, veriler göz önüne alındığında, belirli dünya görüşlerinin nasıl kötü performans gösterdiğine işaret etmek için natüralizme başvuruyorum. Bu yüzden bazı dünya görüşlerinin kesinlikle yanlış, büyük olasılıkla yanlış veya muhtemelen yanlış olduğunu göstermek için bir hipotez olarak natüralizmi kullanıyorum. Tüm bunlarla beraber metafiziksel natüralizmi daha makul bulduğumu söyleyebilirim.

Nitekim, biri “Tanrı’nın var olmaması durumunda kötülükler şaşırtıcı değildir.” gibi bir şey söylediğinde bu; “doğal şeylerin (natüralist bir dünyanın) var olan tek şey olduğu hipotezinde kötülük şaşırtıcı değildir” veya “kötü, iyi olan doğaüstü varlıkların var olmadığı bir hipotezde şaşırtıcı değildir.” gibi bir manaya gelebilir. Heck, kötülüğün klasik teizmden ziyade deizm ve panteizmde daha beklenebilir bir şey olduğunu söyler.

Buna ek olarak, kötülüğün Tanrı’nın varlığına karşı bir kanıt olduğunu iddia edenler, açıkça “evren vardır” gibi varsayımları arka plan bilgimize dahil ediyorlar.


Jonathan David Garner“Does atheism generate predictions about the world?”, (Erişim Tarihi: 26.11.2020)

Çevirmen: Taner Beyter

Ankara Üniversitesi Coğrafya Bölümü’nü bitirdi, şu an Hacettepe Antropoloji öğrencisidir. Felsefe master eğitimine ise ara verdi. Etik, din, epistemoloji ve siyasetle ilgilenir. Öğretmen olup, STK’larda görevlidir.

Bir cevap yazın

Your email address will not be published.

Önceki Gönderi

Enis Doko, Üçlübirlik Problemi ve Hristiyan Teizminin Eleştirisi Üzerine (1. Bölüm) - Yeşua Özçelik

Sonraki Gönderi

Paul Draper’ın Tanrı’nın Varlığına Dair Ahlak Argümanı – Jonathan David Garner

En Güncel Haberler Analitik Felsefe