Tanrı’nın Varlığına Dair Modal Bir Ahlak Argümanı – Jonathan David Garner

/
237 Okunma
Okunma süresi: 7 Dakika

Modalite, mümkünlülük ve imkânsızlık ile ilgilidir. Modal argümanlar, neyin mümkün ve imkânsız olduğuna bağlı olarak çeşitli sonuçlara ulaşıp çıkarımlar yapmak için modal mantığı kullanır. Bugün, Tanrı’nın varlığına dair modal argümanları düşünürken William Lane Craig’in ahlak argümanını modal bir argümana dönüştürmeye karar verdim; buna “modal ahlak argümanı” adını verelim.

Buradaki amacım, modal ahlak argümanın sağlam bir argüman olduğunu ileri sürmek değildir. Ben bizzat bu argümana ikna olmuş değilim, bunun sebebini biraz açacağım.

Argüman Yapısı

Tanrı’nın varlığına dair modal ahlak argümanı şöyledir:

  1. Zorunlu olarak; ahlaken kusursuz/mükemmel bir kişisel (personel) Varlık yoksa, Tanrı  da yoktur.
  2. Zorunlu olarak; eğer Tanrı yoksa, objektif ahlaki değer ve sorumluluklar da imkansızdır (yoktur).
  3. Öyleyse, ahlaken kusursuz/mükemmel bir kişisel (personel) Varlık yoksa, dolayısıyla zorunlu olarak objektif ahlaki değer ve sorumlulukların da var olması imkansızdır (yoktur).
  4. Objektif ahlaki değer ve sorumlulukların var olması mümkündür.
  5. O halde ahlaken kusursuz/mükemmel bir kişisel (personel) Varlık vardır.
  6. O halde Tanrı vardır.

(1) nolu öncül için destekleyici, ek argüman:

  • 1.1. Zorunlu olarak, ahlaken kusursuz/mükemmel bir kişisel (personel) Varlık yoksa, o halde sonsuz rahmet sahibi/kadir-i ve alim-i mutlak (omnibenevolence) bir varlık da yoktur.
  • 1.2. Zorunlu olarak, sonsuz rahmet sahibi/kadir-i ve alim-i mutlak (omnibenevolence) bir varlık yoksa, her şeyi bilen (omniscient) ve her şeye gücü yeten (omnibenevolent) bir Varlık da yoktur.
  • 1.3. O halde zorunlu olarak, ahlaken kusursuz/mükemmel bir kişisel (personel) Varlık yoksa, her şeye gücü yeten, her şeye kadir olan ve her şeyi bilen bir Varlık da yoktur.
  • 1.4. Zorunlu olarak, her şeye gücü yeten, her şeyi bilen ve her şeye kadir olan bir Varlık yoksa, o zaman Tanrı da yoktur.
  • 1.5. Öyleyse, zorunlu olarak, ahlaken kusursuz/mükemmel bir kişisel (personel) Varlık yoksa Tanrı da yoktur.

Tartışmalı Kısım

Bu argümana ikna olmamamın sebebi esas olarak, (2) nolu öncülden dolayıdır. Tanrı olmaksızın objektif ahlaki değer ve sorumlulukların var olmasının imkânsız olduğuna ikna olmuş değilim. Belki Tanrı olmaksızın objektifin ahlakın var olması makul değildir ancak bu, “imkânsız olmak” ile aynı şey değildir. Lütfen (2) nolu öncülün yanlış olduğunu dahi iddia etmediğime dikkat edin, bunun yerine, bu öncülün doğru olduğuna inanmadığımı söylüyorum.

Tanrı olmaksızın objektif ahlaki değer ve sorumluluklara sahip olmanın mantıksal olarak gayet mümkün olduğunu iddia ederek (2) nolu öncülün yanlış olduğu göstermeye çalışılabilir. Diğer bir deyişle, Tanrı’nın var olmadığı ama objektif ahlaki değer ve sorumlulukların var olduğu mümkün bir dünyanın olduğunu iddia etmenin, mantıksal olarak anlamsız ve tutarsız olmadığı öne sürülebilir. O halde bunun anlamı şudur: biri eğer (2) nolu öncülü savunursa bu, objektif ahlaki değer ve sorumlulukların teistik olmayan tüm açıklamalarının bir biçimde mantıksal olarak anlamsız ve tutarsız olmasını da gerektirir. Fakat bu pek makul değil. Objektif ahlaki değer ve sorumlulukların yarı-mükemmel bir Varlık ile (mutlak mükemmel olmayan ama ona yakınsan bir Varlık ile) veya her şeye gücü yetmeyen ama ahlaken kusursuz/mükemmel olan kişisel (personel) bir Varlık ile temellendirilmesinin mümkün olduğu savunulabilir.


Jonathan David Garner-A Modal Moral Argument for God’s existence”, Erişim Tarihi: 30.11.2020)

Çevirmen: Taner Beyter


Din Felsefesi İle İlgili Diğer İçeriklerimiz

  1. Ateizmi Kanıtlamanın İki Yolu – Quentin Smith
  2. Din Felsefesine Giriş: Felsefe, Tanrı’nın Varlığına Dair Ne Söyleyebilir? – Taner Beyter
  3. Din veya İlahi Buyruk Teorisi – Steve McCartney & Rick Parent
  4. Ateistler Doğaüstüne İnanabilir mi? – Berat Mutluhan Seferoğlu
  5. Din Felsefesinin Alanı ve Önemi Hakkında – Charles Taliaferro & Elsa J. Marty
  6. Kozmolojik Kanıt ve İki İtiraz – Zikri Yavuz
  7. Cömertliğin İstismarı – Talha Gülmez
  8. Tanrı ve Zaman – Gregory E. Ganssle (Internet Encyclopedia of Philosophy)
  9. Kelam Kozmolojik Argümanı’na Giriş – Berat Mutluhan Seferoğlu
  10. Cehennem Problemi: Allah’ın Adaletinin Sınırları – Talha Gülmez
  11. Bilim + Din – Tom McLeish
  12. Craig’in Metaetik Ahlak Argümanı’nın ve Teistik Metaetik Teorilerinin Eleştirel Bir Değerlendirmesi – Berat Mutluhan Seferoğlu
  13. Reformcu Epistemoloji ve Temel İnançlar – Taner Beyter
  14. Reformcu Epistemoloji ve Tanrı İnancı – Taner Beyter
  15. İnce Ayar Argümanı Ve Bilinç – Alex Malpass
  16. Tanrı Nerede? – Edward Feser
  17. Seküler Bir Ahlakın Olanaklılığına Dair Bir Metaargüman – Talha Gülmez
  18. Doğal Teoloji ve Doğal Din – Andrew Chignell & Derk Pereboom (Stanford Encyclopedia of Philosophy)
  19. Olumsallık Argümanı Üzerine Bazı Düşünceler – Jonathan David Garner
  20. Olumsallık Argümanı’nı Çürütmek – Jonathan David Garner
  21. Acı ve Hazzın Biyolojik Rolüne Dayalı Argüman – Jeffery Jay Lowder
  22. Tanrı’nın Kanıtı Olarak Kötülük? – Melinda Penner
  23. Anselm’in Ontolojik Argümanı – Edward Feser
  24. Mucizeler ve Edward Feser – Jonathan David Garner
  25. Zaman, Uzay ve Tanrı – Edwerd Feser
  26. Dini Epistemoloji: Alvin Plantinga Örneği – Musa Yanık
  27. Çünkü Tanrı Öyle Söylüyor: İlahi Buyruk Teorisi Üzerine – Spencer Case
  28. Tanrı’ya Dair Ahlaki Argümanlar (1): Kanıt Temelli Biçimler – John Danaher
  29. Tanrı’nın Varlığına Dair Tasarım Argümanları – Thomas Metcalf
  30. Daha İyi Bir Dünyanın Olmayışı Problemi: Mümkün Dünyaların En İyisi – Kirk Lougheed
  31. Hür İrade Savunması – Alvin Plantinga
  32. Üçlübirlik İnancı Tutarsız mı? – Yeşua Özçelik
  33. Tanrı Yalan Söyleyebilir mi? – Dallas G Denery II
  34. Tanrı’nın Varlığına Dair “İnce Ayar” Argümanı – Thomas Metcalf
  35. Dini İnançlar İçin Epistemik Eşitliğin İmkânı: Parite Argümanı – Musa Yanık
  36. Klasik Ontolojik Argüman’ın Ateistik Eleştirisi – Mehmet Mirioğlu
  37. Üçlübirlik İnancının Tutarsızlığı Argümanı– Jeffery Jay Lowder
  38. Teistler İçin +20 Soru – Jeffery Jay Lowder
  39. Ted Drange’nin Yaratılış-Karşıtı Argümanı – Jeffery Jay Lowder
  40. Natüralizme Karşı Özgür Düşünme Argümanı’yla İlgili Problem – Alex Malpass
  41. Alternatif Tanrı Konseptleri – Jonathan David Garner
  42. Vahiy Epistemolojisi İçin Sonsuz Gerileme – Alex Malpass
  43. Teoloji ve Analitik A Posteriori – Edward Feser
  44. Augustine ve İdam Cezası Üzerine – Edward Feser
  45. İnanmanın Günahı – Arif Ahmed
  46. Kötü bir Tanrı’nın Varlığına Yönelik Kümülatif Bir Sebep – Jonathan David Garner
  47. Teizme Karşı Biyolojik Evrim Kanıtı – Jeffery Jay Lowder
  48. Evrenin Nedensiz Başlangıcının Metafiziksel Zorunluluğuna İlişkin George Nakhnikian’a Bir Cevap – Quentin Smith
  49. Kusurlu Bir Tanrı – Yoram Hazony
  50. Yeni Ateistler – James E. Taylor (Internet Encyclopedia of Philosophy)
  51. Yeni Ateizm Eleştirel Bir Değerlendirme – Berat Mutluhan Seferoğlu
  52. Bilim ve Din: Epistemik Bir Bakış – Nebi Mehdiyev
  53. Plantinga’nın Dini Dışlayıcılık Savunusunun Eleştirisi – Nebi Mehdiyev
  54. Dini Epistemoloji – Kelly James Clark (Internet Encyclopedia of Philosophy)
  55. İslam ve Rasyonalite Üzerine Kısa Bir Değerlendirme – Musa Yanık
  56. Panteizm – William Mander (Stanford Encyclopedia of Philosophy)
  57. Plantinga’nın Naturalizme Karşı Evrimsel Argüman’ı ve İtirazlar – Jonathan David Garner
  58. Deflasyonist Argüman – Mehmet Mirioğlu
  59. Kutsal Kitapların Anlamlarında Görelilik – Mehmet Mirioğlu
  60. Ateizm ve Agnostisizm (Stanford Encyclopedia of Philosophy) – Paul Draper
  61. Mutlak Kudret Argümanı – Mehmet Mirioğlu
  62. Ateistler Neden Felsefe ve Teoloji ile İlgilenmeli? – Berat Mutluhan Seferoğlu
  63. Teistler Farklı Ateist Tutumları Neden Bilmelidir? – Musa Yanık
  64. Kötülük Problemine Karşı Özgür İrade Savunusu ve Eleştirel Bir Değerlendirme – Taner Beyter
  65. Platon’un Felsefi Dini – Max Charlesworth
  66. Objektif Dindarlığın İmkansızlığı Argümanı – Mehmet Mirioğlu
  67. İsimlerini Bilmeniz Gereken 46 Ateist ve Nonteist Felsefeci – Berat Mutluhan Seferoğlu
  68. Yanlış Anlaşılan Üç Teist Filozof: Aquinas, Pascal ve Paley – Berat Mutluhan Seferoğlu
  69. Türkçede Analitik Din Felsefesi Çalışmaları – Musa Yanık
  70. Stephen Unwin’in Bayesci Teoremi: Tanrı’nın Var Olma Olasılığı % Kaçtır? – Musa Yanık
  71. Kelam Kozmolojik Argüman “Evrenin Başlangıcı Tanrı’yı Kanıtlar mı?” – Berat Mutluhan Seferoğlu
  72. Kötülük Problemi “Evrendeki Kötülükler Ateizme Delil Midir” – Taner Beyter
  73. “Allahsız Ahlak Olabilir mi?” Kitabının Eleştirisi – Talha Gülmez
  74. İnternet Ateistleriyle İlgili Problem – Alex Malpass
  75. Ateistlerin Pek Çoğunun İnandığı 10 Mit – Berat Mutluhan Seferoğlu
  76. Din Duygu Düzenlemeyle İlgili, Bu Konuda Oldukça da İyi – Stephen T. Asma
  77. Zamanı Tanrı Mı Yarattı? – William Lane Craig 
  78. Felsefe Sohbetleri #4:Din Felsefesi (Part-1)
  79. Felsefe Sohbetleri #4:Din Felsefesi (Part-2)
  80. Muhammed: Avrupa Aydınlanmasının Ruhban Sınıfı Karşıtı Kahramanı – John Tolan
  81. Tanrı’nın Varlığı Lehine ve Aleyhine Olan Argümanları Nasıl Sınıflandırabiliriz? – Jonathan David Garner
  82. Paul Draper’ın Tanrı’nın Varlığına Dair Ahlak Argümanı – Jonathan David Garner
  83. İyilik Problemi Diye Bir Şey var mı? – Jonathan David Garner
  84. Enis Doko, Üçlübirlik Problemi ve Hristiyan Teizminin Eleştirisi Üzerine (1. Bölüm) – Yeşua Özçelik
  85. Ateizm Dünya Hakkında Öngörülerde Bulunur mu? – Jonathan David Garner
  86. “Karakter Oluşturma” Teodisesi Üzerine Akla İlk Gelen Birkaç Fikir – Jonathan David Garner
  87. Üçüncü Türden Bir Ahlak Argümanı – Alexander Pruss
  88. “Ana Rahminde Biçim Vermeden Önce Tanıdım Seni / Yeremya” (1:5) – Alexander Pruss
  89. Teslis, Cinsel Ahlak ve Liberal Hristiyanlık – Alexander Pruss
  90. Şüpheci Teizm ve Tanrı’nın Sonsuzluğu – Alexander Pruss
  91. Hristiyan Dünyasının Bölünmesini Bir Skandal Olarak Mı Görmeliyiz? – Alexander Pruss
  92. Alexander R. Pruss ve Joshua L. Rasmussen’in “Zorunlu Varlık” Anketi ve Sonuçları – Musa Yanık
  93. Euthyphro – Alexander Pruss
  94. Teizm ve Qualia – Alexander Pruss
  95. Açık Uçlu İki Kozmolojik Argüman – Alexander Pruss
  96. Mereolojik Mükemmellik – Alexander Pruss
  97. Teizm Doğru İse Qualia Temel Varlıklar Kategorisinde Değildir – Alexander Pruss
  98. Büyük Kötülüklere Engel Olmak İçin Yalan Söylemek – Alexander Pruss
  99. Teolojik Modellerin Üç Seviyesi – Alexander Pruss
  100. Şimdicilik ve Haç – Alexander Pruss
  101. Tanrı ve Zamanın B Teorisi – Alexander Pruss
  102. Wittgenstein ve Din – Stephen Law
  103. Cehennem Problemi: Allah’ın Adaletinin Sınırları – Talha Gülmez
  104. Cehennem Problemi’ne Teistik Bir Yaklaşım – Ömer Çağrı Akarsu
  105. ‘Cehennem Problemi’ Tartışmasına Katkı – Taner Beyter
  106. Yeni Ahit Yazarlarının Eski Ahit’ten Yaptıkları Yanlış Alıntılar: Bu Onların İlhamsızlığının, Vahy Almadıklarının Delili mi? – Bassam Zawadi
  107. Hiçlikten Yaratılış ve Kelam Kozmolojik Argüman – Jonathan David Garner
  108. Tanrı’nın Yokluğu Lehine Ahlak Argümanı (Tersine Çevrilmiş Ahlak Argümanı) – Jonathan David Garner
  109. Schellenberg’in İlahi Gizlilik Problemi’ne Plantinga’nın Dışsalcı Epistemolojisi Bir Yanıt Verebilir mi? – Musa Yanık
  110. Mezmurlar 22:1 Tanrım Neden Terk Ettin Beni? – Eren Gündemir
  111. Bilimsel Mucize Argümanı’nın Eleştirisi – Yasin Şahin
  112. Mucizeler Gerçek mi? – Jonathan David Garner
  113. Tanrı’nın Varlığı Aleyhine Disteleolojik Argümanlar – Jonathan David Garner
  114. Paul Draper’in Acıya Dayalı Argümanı – Jonathan David Garner
  115. Dinler Tarihine Giriş: Dinler Tarihi Niçin Önemlidir? – Musa Yanık
  116. Sosyalizm Modern Dinin Manzarasının Şekillenmesine Nasıl Katkı Sağlamıştır? – Julian Strube

Bir cevap yazın

Your email address will not be published.

Önceki Gönderi

Ölüm Kötü Müdür? Ölüm Korkusu Üzerine Epikür ve Lukretius - Frederik Kaufman

Sonraki Gönderi

Epistemoloji, ya da Bilgi Kuramı - Thomas Metcalf

En Güncel Haberler Analitik Felsefe